Al meer dan 35 jaar zet dr. ir. Jacqueline Baar zich in voor een andere kijk op landbouw. De Wagenings opgeleide en gepromoveerde bodembioloog helpt met Soil Best telers en andere belangstellenden om de bodem weer centraal te zetten in hun teeltsysteem. Waar in de landbouw jarenlang vooral werd gestuurd op directe groei met kunstmest en chemische gewasbescherming, pleit Baar voor een aanpak waarin bodemleven, plantweerbaarheid en natuurlijke processen de basis vormen. “Het gaat niet om zoveel mogelijk groei,” vertelt Baar. “Het gaat om optimale groei: een gewas dat zich ontwikkelt in balans met de bodem, het bodemleven en zijn omgeving.”
Van lineaire naar optimale groei
Volgens Baar zit de grootste uitdaging in het veranderen van de manier waarop naar gewasgroei wordt gekeken. “Veel teeltsystemen zijn ingericht op wat ik lineaire groei noem,” vertelt ze. “Je voegt meststoffen toe, ziet een snelle reactie van het gewas en dat voelt als zekerheid. Maar in de natuur groeit een plant niet lineair. Die ontwikkelt zich richting een optimum, in balans met zijn omgeving.”
Soil Best richt zich daarom op het versterken van de natuurlijke samenwerking tussen plantenwortels, bacteriën en vooral mycorrhizaschimmels. Die schimmels vergroten het wortelbereik van planten, verbeteren de opname van nutriënten en vocht uit de bodem, en dragen bij aan een betere bodemstructuur. “Als je de bodembiologie een grotere rol geeft, krijg je meer vitale planten, betere wortelontwikkeling en vaak minder druk van ziekten en plagen.”
Aardappeldemodag als ontmoetingsplek voor kennisdeling
Voor Soil Best is de Aardappeldemodag een belangrijk moment om zichtbaar te zijn binnen de akkerbouwsector. “Hier komen telers en andere belangstellenden samen die openstaan voor innovatie, praktijkervaring en nieuwe inzichten,” legt Baar uit. “Juist op zo’n dag kun je laten zien wat bodembiologie daadwerkelijk kan betekenen voor de aardappelteelt. Nadat de organisatie ons had benaderd voor deelname waren wij enthousiast. Ik vind het ook een mooie periode om onze kennis en ervaringen te delen met de sector."
Op de stand van Soil Best draait het niet alleen om producten, maar vooral om kennis en inzicht. Bezoekers kunnen onder andere mycorrhizaschimmels onder de microscoop bekijken, resultaten van proeven zien en in gesprek gaan over de biologische processen in de bodem. “Veel mensen weten dat bodemleven belangrijk is, maar zodra je het zichtbaar maakt, gaat het echt leven.”
Praktijkgerichte aanpak en meetbare resultaten
Bij Soil Best begint elk traject met een analyse van de bodem. Op basis daarvan wordt een advies opgesteld dat past bij het perceel, het gewas en de doelstellingen van de teler. “We verkopen geen los product,” benadrukt Baar. “We kijken eerst naar wat een bodem nodig heeft om weer optimaal te functioneren. Pas daarna bepalen we welke aanpak daarbij past.”
Die werkwijze levert volgens Baar steeds vaker concrete resultaten op. In praktijkproeven en bij telers ziet Soil Best verbeteringen in bodemstructuur, waterhuishouding en plantweerbaarheid. “We zien in de praktijk dat telers met minder chemie en meer inzet op bodembiologie soms zelfs opbrengststijgingen van meer dan 25 procent realiseren. Dat zijn resultaten die overtuigen.”
Duurzame landbouw vraagt om een andere mindset
Ondanks de positieve resultaten merkt Baar dat de omschakeling in de akkerbouw tijd kost. “Veel telers krijgen verschillende adviezen en grijpen daardoor vaak terug op wat ze kennen. Dat is begrijpelijk, want zekerheid blijft belangrijk.”
Tegelijkertijd ziet ze dat de belangstelling voor biologische ondersteuning groeit. Klimaatverandering, strengere regelgeving en de behoefte aan een weerbare bodem zorgen ervoor dat steeds meer telers openstaan voor een andere aanpak. “Duurzame landbouw wordt nog niet altijd beloond, terwijl juist daar de toekomst ligt. In de akkerbouw is nog een grote slag te maken.”
Kennis delen en het gesprek aangaan
Tijdens de Aardappeldemodag wil Soil Best dan ook vooral het gesprek aangaan met belangstellenden. Op de stand krijgen bezoekers niet alleen uitleg over bodemanalyses, groene middelen en praktijktoepassingen, maar kunnen ze ook met eigen ogen zien hoe mycorrhizaschimmels samenwerken met plantenwortels.
“Je kunt het je eigenlijk niet meer permitteren om niet op de hoogte te zijn van groene middelen en bodembiologie,” besluit Baar. “Als die kennis niet wordt gedeeld, verandert er uiteindelijk niets.”
